Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2026, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22/11/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Điều lệ mới quy định cụ thể về tổ chức, hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh; trách nhiệm phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em mầm non, học sinh; đồng thời làm rõ những việc Ban đại diện cha mẹ học sinh được làm, không được làm, nhất là các nội dung liên quan đến vận động, tiếp nhận và sử dụng các nguồn hỗ trợ.
Hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, công khai
Theo Điều lệ, Ban đại diện cha mẹ học sinh được tổ chức ở nhóm, lớp và cơ sở giáo dục. Việc tham gia Ban đại diện dựa trên nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, công khai, minh bạch; hoạt động nhằm phối hợp với cơ sở giáo dục trong chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em mầm non, học sinh, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, học sinh.
Một trong những nguyên tắc được nhấn mạnh là hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh không được làm thay nhiệm vụ của cơ sở giáo dục, không can thiệp vào công tác quản lý, điều hành, hoạt động chuyên môn của nhà trường.
Đồng thời, hoạt động của Ban đại diện phải phù hợp với điều kiện thực tế của cha mẹ học sinh; không gây áp lực hoặc bắt buộc cha mẹ học sinh tham gia hoạt động hay đóng góp tài chính.
Làm rõ những việc Ban đại diện cha mẹ học sinh không được làm
Điểm đáng chú ý của Điều lệ mới là quy định tương đối cụ thể các hành vi Ban đại diện cha mẹ học sinh và thành viên Ban đại diện không được thực hiện.
Theo đó, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được can thiệp vào việc quản trị, quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn của cơ sở giáo dục; không được can thiệp vào việc thực hiện chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục, kiểm tra, đánh giá, xếp loại trẻ em, học sinh.
Ban đại diện cũng không được lợi dụng danh nghĩa Ban đại diện cha mẹ học sinh để thực hiện hành vi trái pháp luật hoặc trái Điều lệ; không được cản trở hoạt động của cơ sở giáo dục; xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Đặc biệt, Điều lệ quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh không được đặt ra khoản đóng góp bắt buộc; không ấn định hoặc phân bổ mức hỗ trợ bình quân, mức hỗ trợ tối thiểu, mức hỗ trợ tối đa; không bắt buộc cha mẹ học sinh hoặc người đứng đầu cơ sở giáo dục phải đóng góp tài chính.
Đây là nội dung các cơ sở giáo dục và cha mẹ học sinh cần đặc biệt lưu ý trong quá trình tổ chức hoạt động Ban đại diện.
Không được thu tiền để chi cho những nội dung thuộc trách nhiệm của nhà trường
Điều lệ quy định rõ một số nội dung không được sử dụng nguồn hỗ trợ của cha mẹ học sinh, trong đó có:
– Xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất; mua sắm, thuê, lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng trang thiết bị, đồ dùng và các điều kiện phục vụ hoạt động của nhóm, lớp hoặc cơ sở giáo dục;
– Hoạt động quản trị, quản lý, điều hành, chuyên môn và việc tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục, nhiệm vụ khác thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục;
– Chi trả thù lao, tiền công, tiền thưởng, quà tặng hoặc các khoản hỗ trợ khác cho cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên của cơ sở giáo dục;
– Chi cho những dịch vụ phục vụ hoạt động thường xuyên của cơ sở giáo dục như bảo vệ, vệ sinh, trông giữ phương tiện và các dịch vụ khác thuộc trách nhiệm tổ chức, bảo đảm của nhà trường;
– Các nội dung không trực tiếp phục vụ hoạt động cụ thể thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Quy định này góp phần phân định rõ giữa hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh với trách nhiệm bảo đảm điều kiện hoạt động của cơ sở giáo dục, hạn chế tình trạng lấy danh nghĩa Ban đại diện để tổ chức thu các khoản không đúng quy định.
Việc hỗ trợ phải hoàn toàn tự nguyện, công khai và đúng mục đích
Thông tư cho phép cha mẹ học sinh tự nguyện hỗ trợ hoạt động cụ thể của Ban đại diện cha mẹ học sinh, nhưng việc hỗ trợ phải đúng nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch và phục vụ trực tiếp cho các hoạt động thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Ban đại diện.
Điều lệ đặc biệt nhấn mạnh: Ban đại diện cha mẹ học sinh không được ấn định mức hỗ trợ; không xác định mức hỗ trợ bình quân, mức hỗ trợ tối thiểu hoặc mức hỗ trợ tối đa; không được áp dụng hình thức gây áp lực hoặc tạo sự khác biệt đối với cha mẹ học sinh không hỗ trợ.
Hàng hóa, dịch vụ được hỗ trợ phải phù hợp với mục đích, nội dung hoạt động của Ban đại diện; có nguồn gốc hợp pháp và bảo đảm an toàn. Việc vận động, tiếp nhận, quản lý, sử dụng và công khai hỗ trợ dành cho cơ sở giáo dục phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về tài trợ cho cơ sở giáo dục.
Nhà trường không được giao Ban đại diện làm thay nhiệm vụ của mình
Điều lệ quy định cơ sở giáo dục có trách nhiệm chủ động tổ chức việc phối hợp với cha mẹ học sinh; trao đổi, cung cấp thông tin cần thiết, chính xác, kịp thời; tạo điều kiện để cha mẹ học sinh thực hiện trách nhiệm và quyền của mình.
Đáng chú ý, cơ sở giáo dục không được giao cho cha mẹ học sinh, Ban đại diện cha mẹ học sinh hoặc thành viên Ban đại diện cha mẹ học sinh thực hiện nhiệm vụ thuộc trách nhiệm quản trị, quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn của cơ sở giáo dục.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết hoặc hướng dẫn chuyển phản ánh, kiến nghị của cha mẹ học sinh đến đúng cơ quan có thẩm quyền; đồng thời tổ chức đối thoại khi cần thiết, bảo đảm việc tiếp nhận và xử lý thông tin không làm ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục, quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Tăng cường phối hợp giữa gia đình và nhà trường
Thông tư tiếp tục khẳng định vai trò của cha mẹ học sinh trong phối hợp với cơ sở giáo dục. Nội dung phối hợp bao gồm chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; theo dõi quá trình học tập, rèn luyện, sức khỏe và sự phát triển của trẻ em, học sinh; giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, ý thức chấp hành pháp luật; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường.
Việc phối hợp có thể được thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến thông qua trao đổi giữa cha mẹ học sinh với giáo viên, người đứng đầu cơ sở giáo dục; các cuộc họp, hội nghị; hệ thống thông tin, sổ liên lạc điện tử, cổng thông tin điện tử và các hình thức phù hợp khác.
Những nội dung cơ sở giáo dục cần đặc biệt lưu ý
Từ ngày Thông tư có hiệu lực, các cơ sở giáo dục cần rà soát việc thành lập và hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh; phổ biến đầy đủ Điều lệ tới cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và cha mẹ học sinh; bảo đảm hoạt động phối hợp đúng chức năng, đúng thẩm quyền.
Đặc biệt, cần quán triệt nguyên tắc không biến hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh thành một kênh thu tiền của nhà trường; không giao Ban đại diện vận động, thu hoặc chi cho những nội dung thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục; mọi khoản hỗ trợ phải xuất phát từ sự tự nguyện, đúng mục đích, công khai, minh bạch và tuân thủ quy định của pháp luật.
Với những quy định cụ thể hơn về quyền, trách nhiệm, giới hạn hoạt động và việc tiếp nhận hỗ trợ, Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT tạo cơ sở để xây dựng mối quan hệ phối hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội thực chất, minh bạch, đúng trách nhiệm, hướng đến mục tiêu cao nhất là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, sự phát triển toàn diện của trẻ em, học sinh.
Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo
